Biblioteka w Łagiewnikach Małych
Biblioteka w Kośmidrach
Biblioteka w Lisowicach
Biblioteka w Gwoździanach
Biblioteka w Pawonkowie

O bibliotece

Poniedziałek 4 maja 2015

Historia Gminnej Biblioteki Publicznej w Pawonkowie

W pierwszych latach powojennych od 1946 r. na terenie Pawonkowa działał punkt biblioteczny, który powstał z inicjatywy samych mieszkańców gminy. Księgozbiór tego punktu składał się z około 200 woluminów (w większości literatura piękna), zebranych przez harcerzy wśród okolicznej ludności. Obsługiwany był głównie przez nauczycieli w ramach pracy społecznej. W miarę rozrastania się wsi zaistniała konieczność zorganizowania stałej biblioteki.
Gminną Bibliotekę Publiczną w Pawonkowie założono w 1949 r. Biblioteka w okresie swej działalności borykała się z wieloma kłopotami. Na utrudnienie jej rozwoju wpłynęło wiele czynników, a przede wszystkim częste zmiany pracowników biblioteki i co się z tym wiąże brak ich odpowiedniego wykształcenia fachowego, częste zmiany lokalu (przeważnie na gorszy) i brak odpowiedniego wyposażenia w sprzęt biblioteczny.
Pierwszymi bibliotekarzami były panie nieprzygotowane do wykonywania tego zawodu, jednak starały się wypełniać  jak najlepiej swoje obowiązki, mimo bardzo niskiego wynagrodzenia jakie otrzymywały. Biblioteka nie posiadała całego etatu, podstawą wynagrodzenia do 1978 r. był ryczałt.

Biblioteka była otwarta dwa razy w tygodniu po 4 godziny. W tym okresie biblioteka nie miała wielu czytelników, gdyż działała w typowym chłopskim środowisku, odczuwało się brak inteligencji. Część mieszkańców kończyła dopiero kursy dla analfabetów.
Pierwszą bibliotekarką była nauczycielka miejscowej szkoły Kazimiera Głomb.

1951

W 1951 r.biblioteka mieściła w lokalu o powierzchni 63 m2 i posiadała na terenie gminy 4 filie.Lokal był ogromny w porównaniu z skromnym księgozbiorem i wyposażeniem bibliotecznym. Biblioteka posiadała 960 woluminów,które mieściły się w kilku zamkniętych szafach. Brak otwartych półek pozbawiał czytelników wolnego dostępu do książek i tym samym wyborem książek czytelnikom zajmował się bibliotekarz. Lokal nie był przytulny, ciepły, jasny ani miły lecz jego rozmiary pozwalały na zorganizowanie czytelni, w której w ciągu roku zarejestrowano 615 odwiedzin. Było to dużo jak na ówczesny stan czytelników (278) i w porównaniu z liczbą wypożyczeń (616).

1952 - 1955

Następny rok 1952 przyniósł zmianę lokalu i jak zmianę bibliotekarza.Kazimierę Głomb zastąpiła Gertruda Kopyto również z wykształcenia nauczycielka.Lokal zmniejszony do 54 m 2 - był wspólny dla biblioteki i świetlicy gminnej, w której odbywały się zebrania.Powiększa się systematycznie księgozbiór biblioteki w 1952 r liczy sobie 1837 woluminów. Nadal mieści się w szafach, które zajmowały 1/3 część lokalu Część biblioteczna była oddzielona od świetlicy tylko barierką,co sprawiało,że księgozbiór nie był zbyt dobrze zabezpieczony. Lecz ta sytuacja miała również dobre strony, gdyż uczestnicy szkoleń i zebrań po ich zakończeniu korzystali z biblioteki co zaznaczyło się większym wykorzystaniem księgozbioru (4366 wypożyczeń, 3658 odwiedzin). Chociaż lokal był bardzo skromnie wyposażony i słabo ogrzany, to jednak można było tutaj prowadzić pracę z masowym czytelnikiem. Biblioteka była jedynym ośrodkiem kultury w gromadzie,tutaj mieszkańcy znajdowali rozrywkę i chwilę relaksu po pracy.Dosyć dobrze były rozwinięte prace kulturalno-oświatowe.Nowa bibliotekarka organizowała konkursy, spotkania autorskie np. z Broszkiewiczem oraz dla dzieci wieczory bajek. Organizowane były również wystawki i kiermasze książek.
Do roku 1954 księgozbiór biblioteki , liczba czytelników , odwiedzin i wypożyczeń systematycznie rosła.W 1955 roku placówka zlikwidowała jeden punkt biblioteczny , lecz pozostałe 3 nadal działały 

1956

W roku 1956 biblioteka zmieniła lokal na dużo mniejszy o powierzchni 11 m2. Placówka otrzymała nowe regały, które umożliwiły wolny dostęp do półek. Nowy lokal był dobrze ogrzany,jednak bardzo mały i regały ustawione były zbyt blisko siebie. Ciasnota ograniczała pracę kulturalno-oświatową.
Przeprowadzono również selekcję księgozbioru, gdyż lokal nie mieścił wszystkich książek, usunięto pozycje niepoczytne i zeaktualizowane.

1957

W 1957 roku aktywność działania biblioteki znowu maleje.Na 1025 mieszkańców Pawonkowa 16 % było czytelnikami biblioteki. Placówka miała mało nowości,które mogłyby przyciągnąć czytelników. Także księgozbiór podręczny nie był należycie wyposażony - brakowało słowników i encyklopedii. Jednak przede wszystkim do tego stanu doprowadziły trudności lokalowe. Brak było miejsca na działalność kulturalno - oświatową ,która mogłaby przyczynić się do wzrostu czytelnictwa.

1958

Rok 1958 przynosi poprawę,którą można zauważyć zarówno we wzroście księgozbioru (o 200 woluminów) , czytelników (o 140 osób) jak i wypożyczeń (o 2279).

1959

W roku 1959 nastąpił nieznaczny spadek wyżej wymienionych wskaźników spowodowany wyjazdami bibliotekarki na kursy dokształcające z zakresu bibliotekarstwa (dotychczas Gertruda Kopyto miała ukończone liceum pedagogiczne).

1960

W maju 1960 przeniesiono bibliotekę do większego lokalu lecz punkt umiejscowienia placówki nie był najlepszy,co spowodowało dalszy spadek czytelników.Bibliotekarka zauważyła wzrost zainteresowania literaturą popularno - naukową i większe wykorzystanie księgozbioru podręcznego.
W latach 50 -tych czytelnicy interesowali się przede wszystkim klasyką polską (Sienkiewicz,Kraszewski,Rodziewiczówna). Bardzo poczytne były książki wydawane dużą czcionką, szczególnie pomocne dla czytelników po kursach dla analfabetów.

1961

Na początku 1961 roku biblioteka została znowu przeniesiona tym razem do lokalu ,który był własnością Prezydium Gminnej Rady Narodowej, wielkości 25 m kwadratowe.
Zamknięcie lokalu z powodu przeprowadzki doprowadziło do ponownego spadku liczby wypożyczeń i czytelników.Zmiana lokalu umożliwiła jednak kontynuowanie pracy kulturalno-oświatowej. Zorganizowano konkurs czytelniczy  "Wiedza pomaga w życiu", w którym wzięło udział około 100 osób , przyznawane były atrakcyjne nagrody książkowe , co przyczyniło się do zainteresowania tego rodzaju imprezami. Większe lokum pozwoliło do urządzenia kącika czytelniczego i prasowego.

Lata następne są szczególnie trudnym okresem dla biblioteki.Odeszła z pracy Gertruda Kopyto, a po niej nastąpiły kilkakrotne zmiany bibliotekarzy oraz zmiany lokalu. Tylko w ciągu 4 lat od 1962 do 1965 czterokrotnie zmieniał się personel biblioteki.W latach tych kolejno pracowały : Janina Drewniak, J.Hendel, Janina Kozok i E.Wichary .Dopiero przyjęta właśnie w 1965 pani Wichary zostaje na stanowisku bibliotekarza dłużej do 1976 roku.

Bibliotece przydzielono nowy lokal wielkości 45 m2, lecz już w następnym roku następuje nowa zmiana lokalu. Jest to pomieszczenie nieodpowiednie dla biblioteki, panowały tam zimno i wilgoć, co nie sprzyjało przechowywaniu książek, tym bardziej, że sufit groził zawaleniem.

Te warunki nie przyciągały czytelników, nie pomagała nawet prowadzona praca kulturalno-oświatowa z czytelnikiem. W następnym roku starania biblioteki zostały nagrodzone prawie dwukrotnym wzrostem czytelników,spadła jednakże ilość wypożyczonych książek na jednego czytelnika prawie o 10 woluminów (w roku poprzednim na jednego czytelnika przypadało 22,3 wypożyczeń). 

Od 1967 do 1972 roku księgozbiór systematycznie wzrastał, nastąpiła również intensywniejsza praca z czytelnikiem. Organizowane były nadal wieczory bajek, konkursy czytelnicze, spotkania ze znanymi ludźmi, pogadanki na różne aktualne tematy, odczyty. Spotkania autorskie organizowała Biblioteka Powiatowa w Lublińcu.

W latach 1969 - 1971 liczba czytelników zmniejszyła się, tak samo jak liczba wypożyczonych książek.

W 1973 roku nastąpiła kolejna zmiana lokalu.Biblioteka otrzymała lokal 25 m 2,w tym 4 m 2 zajmuje ubikacja.Nie był to lokal,w którym byłoby dostatecznie dużo miejsca na rozmieszczenie księgozbioru oraz czytelni. Nie spełniał on oczekiwań czytelników i bibliotekarza,ciasnota nie pozwalała na rozwinięcie pracy z czytelnikiem.Na imprezy, w których udział brała większa ilość osób musiał być wypożyczony lokal zastępczy

Po scontrum dokonano selekcji księgozbioru w wyniku tego zmniejszyła się liczba książek w bibliotece ,spadła również aktywność czytelników.

W 1974 widoczna jest poprawa w działalności biblioteki (16,3 wypożyczeń na 1 czytelnika.

W wyniku reformy administracyjnej w 1975 włączono do Gminnej Biblioteki Publicznej w Pawonkowie 2 filie: w Gwoździanach i Łagiewnikach Małych. Począwszy od tego roku systematycznie wzrasta księgozbiór,liczba czytelników i wypożyczeń. Z pewnością miało wpływ na to lokum biblioteki,staż pracy dotychczasowej bibliotekarki i przygotowanie fachowe następnych pracowników. W 1976 roku zwolniła się z pracy dotychczasowa bibliotekarka pani Wichary. Zastąpiła ją instruktorka MiGBP w Lublińcu Teresa Wyleżoł. Pracowała ona w Pawonkowie przez pół roku,a przez następny rok funkcję bibliotekarki pełniła Joanna Pyka. We wrześniu 1977 roku nastąpiła kolejna zmiana bibliotekarza,mianowicie przyjęta została Grażyna Drewniak.Jest to pierwsza pracownica, która od początku posiada fachowe wykształcenie bibliotekarskie. Ukończyła ona PSKOiB w Opolu, a w 1981 rozpoczęła studia wyższe na wydziale Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej w Sosnowcu.

Grażyna Drewniak w pracy GBP W Pawonkowie (1980 r.)

Grażyna Drewniak w pracy GBP W Pawonkowie (1980 r.)

Grażyna Drewniak w pracy GBP W Pawonkowie (1980 r.)
Grażyna Drewniak w pracy GBP w Pawonkowie w 1980 roku.


Od 1978 zaczęła się aktywna,owocna praca GBP w Pawonkowie.W roku tym na terenie gminy działało 5 punktów bibliotecznych w Koszwicach, Kośmidrach, Lisowicach, Łagiewnikach Wielkich i Skrzydłowicach oraz 2 filie biblioteczne w Gwoździanach i Łagiewnikach Małych.

Poprawiło się również wyposażenie biblioteki w sprzęt - kupiono nowe regały, placówka otrzymała też maszynę do pisania i nowe biurko.
W bibliotece utworzony został katalog krzyżowy obok alfabetycznego i systematycznego.Przez 1978 i lata następne przeprowadzono meliorację katalogów i uzupełniano brakujące karty.

W 1979 roku przeprowadzono skontrum ,w czasie którego przeselekcjonowano księgozbiór, ubytkowano 515 woluminów. Utworzono również kartotekę zagadnieniową poszczególnych pisarzy.GBP usamodzielniła się pisząc karty katalogowe dla siebie i podległych jej placówek, dotychczas karty te dostarczała Rejonowa Biblioteka Publiczna w Lublińcu.

W 1980 z uwagi na zły stan lokalu przeprowadzono remont,wymieniono grzejniki c.o., pomalowano ściany i drzwi. Nie zmieniło to faktu że lokal był za mały i niedostosowany dla potrzeb biblioteki. Kierownictwo biblioteki robi starania o zmianę lokalu
W październiku 1981 roku przydzielono bibliotece dodatkowe 1/2 etatu,na którym pracuje Justyna Pyka.

W kwietniu 1988 roku GBP w Pawonkowie otwiera 3 filię w Kośmidrach. Decyzja ta była powodowana bardzo prężną działalnością punktu bibliotecznego. Lokal filii o powierzchni 25 m 2 mieścił się na posesji prywatnej.

Dużą rolą w kształtowaniu się rozwoju czytelnictwa spełnia propaganda biblioteki w środowisku,zmierzające do poszerzenia kręgu czytelników i pogłębienie zainteresowań czytelniczych. Popularyzacji książki służyły imprezy kulturalno-oświatowe,spotkania autorskie,lekcje biblioteczne,wieczory opowiadań i bajek. Biblioteka była również organizatorem i współorganizatorem wystawek i wystaw o różnej tematyce.

Działalność propagandowa biblioteki łączy się ściśle ze współpracą z innymi instytucjami i organizacjami działającymi w środowisku.
Szczególnie układa się współpraca ze szkołą podstawową, z Wojewódzkim Ośrodkiem Postępu Rolniczego (WOPR) i Klubem Rolnika.

Prawie wszystkie imprezy organizowane z większą grupą czytelników odbywały się właśnie w Klubie Rolnika. Z WOPR-em organizowane były olimpiady wiedzy rolniczej.
W latach 80-tych Biblioteka organizowała kiermasze książek. Wspólnie z Zarządem Koła Gospodyń Wiejskich biblioteka utworzyła zespół "Pawonkowianki". Zespół prezentował folklor śląski był też kabaretem.

W roku 1990 starania bibliotekarki o zmianę lokalu odniosły sukces. Biblioteka została przeniesiona do budynku Gminnej Samopomocy chłopskiej w Pawonkowie. Lokal o powierzchni 70 m 2 w tym pomieszczenie o powierzchni 15 m 2 oddzielne służące jako magazyn. Biblioteka mieściła się na parterze Budynku GSC i główna biblioteka zajmowała 2 pomieszczenia 55 m 2.W korytarzu znajdowała się ubikacja współdzielona z zakładem fryzjerskim. Budynek GS znajduje się w centrum Pawonkowa,naprzeciw Urzędu Gminy.Lokal był słoneczny ,przestronny, w czytelni znajdowały się 3 stoliki czteroosobowe. Dzięki przestronności nowego lokalu wzrosła liczba czytelników i wypożyczeń.

W 1991 w wyniku uchwały Rady Gminy zlikwidowano 1/2 etatu w GBP w Pawonkowie.

W roku 2000 Biblioteka zostaje przeniesiona na 1 piętro Budynku GS. Lokal na parterze potrzebny był na zaplecze apteki.Nowy lokal jest niewiele mniejszy od poprzedniego.

W roku 2005 biblioteka dostaje 3 komputery z programu "IKONKA". Komputery przeznaczone są dla potrzeb czytelników.

W roku 2007 roku z inicjatywy społeczności Lisowic zostaje otwarta w lutym nowa filia biblioteczna. Mieści się ona w budynku wielofunkcyjnym wybudowanym w czynie społecznym. Biblioteka zajmuje na parterze lokal o powierzchni 64 m2.

Latem tego roku biblioteka zostaje przeniesiona do innego pomieszczenia na tym samym piętrze. Budynek GS przechodzi w prywatne ręce. Ciągłe remonty ,kurz,pył oraz hałas maszyn bardzo utrudniają pracę biblioteki. 

Biblioteka stara się na bieżąco prowadzić katalogi biblioteczne, systematycznie je melioruje i uzupełnia. Dla siebie i placówek je podległych pisze karty katalogowe.

W bibliotece są katalogi alfabetyczny ,systematyczny, krzyżowy i tytułowy dla literatury dla dzieci i młodzieży.

W roku 2008 Biblioteka zostaje przeniesiona do budynku gminnego byłego ośrodka zdrowia. Lokal jest dość duży lecz mało ustawny. Brakuje pomieszczenia magazynowego. 

W nowym lokalu zmieniono meble biblioteczne na nowe (regały, stoliki, krzesła, biurka, katalog)

W miarę możliwości finansowych  starano się wymienić również meble w filiach (zmieniono biurka ,katalogi ,stoliki oraz krzesła).

Nowy lokal jest gorzej usytuowany niż poprzedni. Jest na uboczu.

Biblioteka prowadzi aktywną pracę kulturalno oświatową w przedszkolu, szkole podstawowej.

W wyniku choroby  w roku 2009 Dyrektor GBP w Pawonkowie przechodzi na 1/2 etatu.Etat zostaje podzielony na 2 pół etaty. Na 1/2 etatu zostaje przyjęta Klaudia Kubica.



Opracowała Grażyna Drewniak Baron 

Galeria:

2081f0-p1060259.jpg e781bb-p1060261.jpg Biblioteka w Pawonkowie 39e592-p1060267.jpg 72f0d7-p6210001.jpg
Opublikował/a: Klaudia Kubica
Kategoria: Podstrony
Dodano: Poniedziałek 4 maja 2015 22:40:26
Katalog książek on-lineNarodowy program rozwoju czytelnictwaBiblioteka NarodowaWolne lekturyCała Polska czyta dziecomEBIBPolska Biblioteka Internetowa

Galeria

WYBRANE ZDJĘCIA

LEKCJA BIBLIOTECZNA

Cytat dnia

"Cierpliwość jest towarzyszem mądrości."

św.Augustyn

Polecane strony

GBP w Pawonkowie

ul. Skrzydłowicka 7Telefon: (34) 353 40 85
Poniedziałek
10:00-17:00
Wtorek
10:00-17:00
Środa
10:00-17:00
Czwartek
10:00-17:00
Piątek
10:00-17:00

Filia w Gwoździanach

ul.Topolowa 2Telefon: (34) 373 61 07
Poniedziałek
11:00-16:00
Wtorek
14:00-19.30
Środa
nieczynne
Czwartek
15:30-19:00
Piątek
15:30-19:30

Filia w Kośmidrach

ul. Lubliniecka 50Telefon: (34) 373 61 01
Poniedziałek
12:00-18:00
Środa
10:00-16.00
Piątek
12:00-18:00

Filia w Lisowicach

ul. Mickiewicza 2Telefon: (34) 373 61 06
Poniedziałek
10:00-15:00
Środa
15:00-19:00
Czwartek
15:00-19:00
Piątek
10.00-15:00

Filia w Łagiewnikach Małych

ul. Lubliniecka 30Telefon: (34) 373 61 02
Poniedziałek
10:00-16:00
Wtorek
10:00-16:00
Środa
10:00-16:00